Susuz Yaz (1964)

Susuz Yaz (1964) filminin afişi

SİYAH / BEYAZ
Restore edilmiş versiyon.

Diğer adları:
Dry Summer (ABD)
Reflections (ABD)
I Had My Brother’s Wife (İngiltere)
L’Estate Arida (İtalya)
Trockener Sommer (Almanya)

www.imdb.com/title/tt0062322/

Video: MPEG4 Video (H264) 640×464 25.00fps [Video]
Audio: AAC 48000Hz stereo 1536Kbps [Audio]

SES: Türkçe
ALTYAZI: İngilizce altyazı gömülü.

Tür: Dram
Yapım yılı, Ülkesi: 1964, Türkiye
Yapımcı: Ulvi Doğan
Senaryo (Kitap): Necati Cumalı
Senaryo: Metin Erksan
Yönetmen: Metin Erksan, David E. Durston
Görüntü yönetmeni: Ali Uğur
Müzik: Manos Hacidakis, Ahmet Yamacı
Kurgu: Stuart Gellman
Gösterim Tarihi: Haziran 1964, Berlin Film Festivali

Oyuncular:
Ulvi Doğan … Hasan
Erol Taş … Osman
Hülya Koçyigit … Bahar
Alaettin Altıok 
Hakkı Haktan 
Zeki Tüney 
Yavuz Yalınkılıç

Filmden bir bölüm buradan izleyebilirsiniz:

Film Hakkında:
Susuz Yaz 1964 yapımı dramatik Türk filmidir.
Metin Erksan’ın David E. Durston’la birlikte yönettikleri filmin senaryosunu yine Metin Erksan, Necati Cumalı’nın 1962’de yazdığı aynı adlı hikayesinden uyarlayıp yazmıştı. Filmin başlıca rollerinde Erol Taş, Hülya Koçyiğit ve aynı zamanda filmin yapımcısı da olan Ulvi Doğan oynamışlardır. Hülya Koçyiğit’in sinemadaki ilk filmidir. “Susuz Yaz” aynı zamanda Erol Taş’ın figüran değil de başrol oyuncusu olarak oynadığı ilk filmidir.
Filmin özgün müziğini Yunanistan’ın Akademi Ödüllü bestecisi Manos Hacidakis bestelemiştir. Hacidakis aynı yıl Topkapı filminin müziğini de yapmıştı.
Çekimleri Necati Cumalı’nın hikayesinin geçtiği yerde, yani İzmir’in Bademler köyünde 9 ayda gerçekleştirilen film susuzluk ve kadınsızlık temasını işler. Necati Cumalı’nı avukatlık yaptığı yıllardaki gözlemlerine dayanan bu psikolojik – toplumsal filmde çiftçi Osman (Erol Taş) arazisinde çıkan suyu kendi başına sahiplenmek ister, ancak suya ihtiyaçları olan diğer köylüleri karşısına alır. Bu çatışmada hapse düşen kardeşi Hasan’ın (Ulvi Doğan) karısı Bahar’a da (Hülya Koçyiğit) göz koyar.
Türkiye’de sansür engeline takılan, bu nedenle de ilk gösterimi Haziran 1964’te Berlin Film Festivali’nde yapılan “Susuz Yaz”, bu festivalin büyük ödülü olan Altın Ayı’yı kazanmış ve Türk sinema tarihinde uluslararası ödül kazanan ilk film olmuştur.

Filmin Yapım Hikayesi:
Film, uyarlandığı öykünün yazarı Necati Cumalı’nın bir zamanlar avukatlık yaptığı yerde, yani İzmir’in Urla ilçesinin Bademler köyünde çekilmişti. Öykü yazarın o yıllardaki gözlemlerine dayanmaktadır. Su ve arazi anlaşmazlıkları temasını işleyen filmde figüran olarak rol alan köylüler zaten filmde anlatılan öyküyü bire bir yaşamışlardı. 1963 yılında başlanan çekimler kalabalık bir ekiple 9 ayda bitirilmiş ve her zaman olduğu gibi önce “sansür kurulu”‘na gönderilmişti. Sansür, başakların cılızlığı gibi sudan bahanelerle filme gösterim izni vermemişti.
Bunun üzerine film rafa kaldırımış ve yönetmen Metin Erksan’la yapımcı ve aynı zamanda başrol oyuncularından biri olan Ulvi Doğan arasında hiç bitmeyecek olan sürtüşmeler başlamış oldu. Sinemaya bir heves için girmiş olan aslında tekstilci ve stilist olan Ulvi Doğan filmi otomobil bagajında gizlice Avrupa’ya kaçırmış ve afişteki Metin Erksan ismini uyduruk bir isimle değiştirerek Berlin Film Festivali’nde yarışmaya sokmuştu. Film fetivalin büyük ödülü Altın Ayı’yı kazanıp Avrupa’da büyük sükse yapınca devlet bu kez filme itibarını iade etme kararı vermiş, ama buna rağmen film geri gelmemişti. Avrupa’da Hülya Koçyiğit’e benzeyen bir figüranla çevrilen birkaç pornografik parça filme eklenerek film “I Had My Brother’s Wife” (Tr: Kardeşimin Karısına Sahip Oldum) adıyla yeniden piyasaya verilmiş ve daha çok açık saçık film gösteren sinemalarda gösterilmişti.

Film Hakkında Nebil Özgentürk’ün yorumu:
Susuz Yaz Necati Cumalı’nın aynı adlı eserinden 1963 yılında, Metin Erksan’ın yönetiminde çekilir.. Ege’nin bir köyünde geçen hikâyede, arazi anlaşmazlığı sonucu iki kardeşten birinin hapse düşmesi, ardından yalnız kalan Bahar geline “kötü kardeş” Ahmet’in tecavüz etmesi, köylülerle Ahmet arasındaki çatışma vs. anlatılır..
Başrolde, Ulvi Doğan, Hülya Koçyiğit ve Erol Taş vardır.. Doğan, aynı zamanda filmin prodüktörüdür. Parasını, pulunu filme yatırmış sinema merakını Susuz Yaz’da başrole oturarak gidermiştir. (Susuz Yaz’a kadar, büyük bir tekstil firmasına danışmanlık yapmış, hatta stilistlik de)..
Film, tamamlandıktan sonra Sansür Kurulu’na gönderilir.. Ancak kurul, tarlalardaki başakların cılızlığını bahane ederek(!) gösterimine izin vermez.. Susuz Yaz, bu sansür hüsranı sonrası elde ve depoda beklerken, yönetmen Metin Erksan ve büyük ortak Ulvi Doğan arasında ciddi gerilimler de yaşanır..

Bu arada Doğan, bir yolunu bulup filmi, gizlice ve bir otomobil bagajında yurtdışına kaçırır ve Berlin Film Festivali’nde yarışmasını sağlar.
Ancak… Ulvi Doğan, sinemada hiç yapılmayacak, yapıldığı takdirde “yüz kızartıcı” sayılacak bir girişimde bulunur. Festival için yapılan afişte, yönetmen Metin Erksan’ın adını atıp, afişe uyduruk bir yönetmen imzası, (İsmail Metin) yerleştirir!

Ve olanlar olur! Film büyük ödülü, yani Altın Ayı’yı alır. İlgi, talep, patlama da ardından..

Hayatın cilvesi ki, çok ilginç bir durum daha yaşanır.. Filmi, bırakın gösterimini, imhasına karar veren dönemin devlet kurulları, ödül almasıyla ve Avrupa’nın dört bir yanında popüler olmasıyla birlikte Susuz Yaz’a “krallar gibi” bir karşılama ve “İstanbul galası” yapmak ister. Ama Susuz Yaz’ın negatifi bir daha gelmez Türkiye’ye.

Neyse, filmin inanılmaz başarısı, Türk Sineması’nın gururu vs derken, Ulvi Doğan’la Metin Erksan arasında, çekimlerde ve her konuda başlayan yaman çelişkiyse yine sürmektedir..

Doğan, filmi ele geçirmiştir adeta, Erksan’ın, ne ortaklığına ne de rejisörlüğüne kulak asmayacaktır hiçbir zaman.. Ve sıkı durun şimdi..

Almanya’da, bir kamera, bir mekân bulur, kurulur “yönetmen” koltuğuna, Erol Taş’la Hülya Koçyiğit planlarına (Erol Taş’ın, Koçyiğit’i, anahtar deliğinden dikizleme sahnesi ile tecavüz..) eklemeler yapmaya başlar.. Artist ajanslarından Hülya Koçyiğit’e benzer bir “figüran” kotarmış, sonuna ve dibine kadar soydurmuş ve filme pornografik bir durum katmıştır kısacası! Çünkü “el kapıları”ndaki dağıtımcılar (!) erotik ve porno sahnelerin ticari başarı getireceğini söylemişler ve yapımcı(!) Ulvi Doğan da, denileni yapmış ve “Bir Metin Erksan filmi” olan Susuz Yaz’da “korsan yönetmenliğe” soyunmuştur!

Evet evet.. film, beş ya da on dakika (parça konarak) eklemeyle Avrupa ve Amerikan pazarına girer, hem de 32 kısım tekmili birden pornografik bir Susuz Yaz olarak.

Kimi sahneler de atılır, daha pornosu çekilir!

Hatta, ödüllü filmdir ya! New York’taki gösterimi sadece “porno filmler”in oynatıldığı sinema salonlarında olacak ve film, (bu da çok ilginç!) Kardeşimin Karısı adıyla oynatılacaktır.

Ve… Sinemayla o gün de bugün de tek ilgisi Susuz Yaz olan ve bir daha sinemanın S’siyle ilgilenmeyen Ulvi Doğan, kendince Metin Erksan’dan intikam almış gibi olacaktır!

Erksan’sa, o günlerde de bugünlerde de filmine ve sinemaya bir kara leke olarak giren bütün bu olayları, oyuncusu Ulvi Doğan’ın şeytana pabucunu ters giydiren kamera arkası ve adeta film gibi planlarını (!) gözyaşı içinde izleyecek, belki de çok haklı olarak hayata karşı daha öfkeli olacak daha içine kapanacaktır.. Hem de sektörün deyimiyle sinemaya erken veda eden bir “dahi yönetmen” olarak.
…”

Nebil ÖZGENTÜRK

Ödüller:
1964 – Berlin Film Festivali – Altın Ayı Ödülü
1964 – “Acapulco Film Festivali” (Meksika) – “Altın Maya Ödülü”
Hülya Koçyiğit, Yılın kadın sanatçısı, Türk kadınlar birliği tarafından
Metin Erksan, Özel ödül, Venedik Film Festivali Merito Biennale

   

   

Notlar:
“Susuz Yaz” filminin restore edilmiş bir versiyonu, 2008’de, 61. Cannes Film Festivali’nin “klasik filmler” bölümünde gösterildi. Festivalin “Un Certain Regard” isimli bölümünün jüri başkanlığını Fatih Akın yapmıştı. Gösterime filmin başrol oyuncusu Hülya Koçyiğit ve yapımcısı Ulvi Doğan da katıldı.

Görüşlerinizi paylaşabilirsiniz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: